Rab Lab – Waterdichting
mountaingroup
WATERDICHTHEID
Hoe houdt een waterdichte jas je droog?
Leer alles over waterdichtheid en ademend vermogen, en de wetenschap erachter.
Hoe houdt een waterdichte jas je droog?
Leer alles over waterdichtheid en ademend vermogen, en de wetenschap erachter.
Waterdichtheid: van toen tot nu.
Vroeger werden stoffen behandeld met oliën en wassen om water af te stoten. Deze waren echter vaak zwaar op de stof en moesten voortdurend opnieuw worden aangebracht.
Moderne waterdichte stoffen gebruiken een dun waterdicht membraan. Deze kunnen zo worden ontworpen dat er wat vocht, zoals zweet, doorheen kan, wat resulteert in een comfortabeler kledingstuk.
Vaak wordt een duurzame waterafstotende behandeling (DWR) aangebracht op de buitenste stoflaag om de waterdichtheid en het ademend vermogen te behouden en ervoor te zorgen dat het membraan zo efficiënt mogelijk werkt. Maar daar komen we later op terug.
Hoe maak je een waterdichte barrière?
Er zijn twee manieren om van gewone stof waterdichte stof te maken.
Waterdichte coatings
De eerste waterdichte en ademende barrière werd op een stuk stof aangebracht en is over het algemeen de eenvoudigste manier om een waterdichte stof te maken.
Een vloeibare laag wordt aangebracht op een manier die vergelijkbaar is met het aanbrengen van verf met een roller, om een flexibele en duurzame laag te vormen.
Waterdichte laminaten
Laminaten zijn dunne membranen die afzonderlijk worden vervaardigd als een vel materiaal, dat vervolgens op de buitenstof wordt gelijmd of bevestigd (gelamineerd).
Het is belangrijk om het juiste membraan te selecteren en te combineren met de juiste stof en het juiste verbindingsproces voor het beoogde eindgebruik van de stof.
Deze waterdichte barrières zijn ongelooflijk dun. Bij Rab gebruiken we membranen met een dikte van 7 tot 30 micrometer; ter vergelijking: een menselijke haar is ongeveer 100 micrometer dik.
Dunnere membranen zorgen voor meer ademend vermogen bij snelle en lichte activiteiten. Dikkere membranen bieden een hogere mate van waterdichte duurzaamheid.
Hoe wordt een waterdicht kledingstuk gemaakt?
Waterdichte stoffen, zowel gecoat als gelamineerd, worden doorgaans op een van drie manieren opgebouwd. Elke methode resulteert in verschillende eigenschappen en mogelijke toepassingen.
2 lagen
Wat is het?
Dit is de eenvoudigste constructie, waarbij een gelamineerd of gecoat membraan op één laag stof wordt aangebracht.
Waarom is het nuttig?
Waterdichte stoffen met 2 lagen zijn doorgaans het lichtst, ideaal voor situaties waarin een laag gewicht en een klein pakformaat cruciaal zijn.
Waar gebruiken we het?
We gebruiken deze methode in onze bivaks en tenten, waar het membraan niet rechtstreeks wordt blootgesteld aan schuring.
2,5 lagen
Wat is het?
Een constructie van 2,5 lagen is vergelijkbaar met een constructie van 2 lagen, met toevoeging van een lichte laag of print die op het membraanoppervlak wordt aangebracht.
Waarom is het nuttig?
Deze extra coating zorgt voor meer duurzaamheid en bescherming zonder het ademend vermogen te beïnvloeden. Daarnaast voelt de stof zacht aan en biedt deze waterdichte stof een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding.
Waar gebruiken we het?
We gebruiken deze methode voor sommige kledingstukken die worden gedragen in situaties waarin gewicht, pakbaarheid en ademend vermogen belangrijker zijn dan duurzaamheid.
3 lagen
Wat is het?
Bij een 3-laagse constructie zit het membraan tussen een uiterst lichte buitenstof en binnenstof.
Waarom is het nuttig?
De derde laag biedt meer comfort, duurzaamheid en bescherming, maar stoffen met drie lagen zijn het meest complex om te vervaardigen.
Waar gebruiken we het?
Een 3-laagse constructie wordt vaak toegepast in Rab-shellkleding. Met deze stof kunnen we sterke en duurzame kledingstukken maken die toch licht en relatief compact blijven.
Wat is DWR?
Ontdek wat de belangrijkste functie is van een duurzame waterafstotende behandeling (DWR) – TIP: deze is er niet om je droog te houden!
Hoe duurzaam is mijn regenjas?
Er zijn veel factoren die de duurzaamheid van een bepaalde waterdichte stof kunnen beïnvloeden:
Het type materiaal en de gebruikte stoffen (bijvoorbeeld nylon of polyester)
Het deniergetal en het gewicht van de gebruikte buitenstof
Het deniergetal en het gewicht van de gebruikte buitenstof
De constructiemethode van de buitenstof (bijvoorbeeld geweven of gebreid)
Het type materiaal en de gebruikte stoffen (bijvoorbeeld nylon of polyester)
Het type membranen dat wordt gebruikt (bijvoorbeeld PU, PE of ePTFE)
Het deniergetal en het gewicht van de gebruikte buitenstof
De constructiemethode van de buitenstof (bijvoorbeeld geweven of gebreid)
Duurzaamheidstests in het laboratorium
De Martindale-machine biedt een industriestandaardtest. De kracht ervan ligt in de eenvoud: een stofmonster wordt onderworpen aan herhaalde wrijfbewegingen die langdurig gebruik simuleren.
De machine kan de druk simuleren die een voorwerp op de stof uitoefent, zoals de banden van een rugzak, of de constante wrijving door het dragen van een rugzak van 6 kg.
Duurzaamheidstests in het veld
Onze uitrusting wordt pas volledig goedgekeurd voor gebruik wanneer deze in actie is gezien op de plaatsen waarvoor ze is ontworpen. Van winters in de Schotse bergen tot expedities naar de Himalaya: ons testteam levert een beoordeling uit de praktijk als aanvulling op onze laboratoriumtests.
Op verzoek van onze ontwerpers, kledingtechnologen en specialisten op het gebied van stoffen onderwerpen testers onze uitrusting aan intensief gebruik in de bergen. Zo zorgen we ervoor dat alles, van de constructie tot de pasvorm, goed functioneert.
Hoe waterdicht is mijn regenjas?
Je hebt misschien waterdichte jassen gezien met een classificatie van 10K, 20K of zelfs 30K, maar wat betekent dit eigenlijk? Lees meer over de hydrostatische waterkolom, waterdruk en hoe we de waterdichtheid van onze stoffen meten.
Veranderingen in de waterdruk waarmee je uitrusting tijdens elk avontuur te maken krijgt
Wat is ademend vermogen?
Wanneer we zeggen dat uitrusting ‘ademend’ is, bedoelen we de mate waarin vocht kan ontsnappen.
Zelfs tijdens lichte inspanning reageert het lichaam door te transpireren. In een ‘niet-ademend’ kledingstuk kan dit vocht nergens ontsnappen. Het hoopt zich op de huid en in de stof op als condensatie.
Dit vocht zit opgesloten in de jas en werkt als warmtegeleider. Het voert de warmte van je lichaam bijna 25 keer sneller af dan droge kleding. Dat voelt erg oncomfortabel en kil aan en kan in extreme omstandigheden onderkoeling veroorzaken.
Een ademend kledingstuk laat vocht via het membraan ontsnappen. Het vermindert de pieken en dalen in je lichaamstemperatuur en houdt je langer comfortabel.
Hoe kan een membraan waterdicht én ademend zijn?
Microporeuze membranen
Een microporeus membraan heeft miljoenen kleine gaatjes die groot genoeg zijn om waterdamp door te laten, maar te klein zijn om waterdruppels door te laten.
Waar is het van gemaakt?
In waterdichte kleding zijn deze membranen doorgaans gemaakt van PTFE of PU, in een netwerk van kleine onderling verbonden poriën.
Hoe werkt het?
Afzonderlijke watermoleculen (ongeveer 700 keer kleiner dan de poriën) in transpiratiedamp kunnen het membraan wel passeren.
Groepen watermoleculen (ongeveer 20.000 keer groter dan de poriën) in regendruppels zijn te groot om door het membraan heen te dringen.
Hydrofiele membranen
Een hydrofiel (waterminnend) membraan trekt vocht naar het binnenoppervlak en verplaatst het vervolgens naar het buitenoppervlak.
Waar is het van gemaakt?
Dit membraan is vaak gemaakt van PU en verkeert in vaste toestand, zonder microporeuze gaatjes.
Hoe werkt het?
Misschien heb je tijdens biologieles wel eens over osmose gehoord. Zo werkt een hydrofiel membraan precies. Vocht uit transpiratie wordt in het membraan opgenomen en diffundeert vervolgens naar de atmosfeer aan de andere kant.
Naarmate het warmer wordt en je meer gaat transpireren, neemt de diffusiegradiënt toe. Het membraan reageert door de vochtdoorlaatbaarheid te verhogen en werkt eraan het evenwicht van waterdamp aan de binnen- en buitenkant van je uitrusting gelijk te trekken.
Hoe ademend is mijn regenjas?
Hier wordt het technisch… In een laboratorium kun je het ademend vermogen van stoffen op verschillende manieren meten.
Heb je de MVTR-classificatie misschien al eens eerder gezien? Dit verwijst naar de snelheid van vochtdamptransmissie en is een standaardtest in de industrie. We gebruiken ook de tegen transpiratie beschermde verwarmingsplaat—nee, het is geen soort Franse tafelgrill! Het is een andere standaardtest in de industrie die de overdracht van transpiratievocht door stoffen simuleert.
Betekent ademend vermogen comfort?
Met dezelfde testmethode kunnen we in het laboratorium zeggen dat het ene product meer ademend is dan het andere. Toch houdt dit geen rekening met de andere eigenschappen, die het algehele comfort beïnvloeden.
Comfort kan voortkomen uit veel elementen, waaronder het ademend vermogen, het gewicht en de elasticiteit van de stof. Een kledingstuk kan specifieke kenmerken hebben die zijn ontworpen om de ventilatie te verbeteren, zoals okselritsen om warmte af te voeren of een zachte voering die vocht snel absorbeert.
We gebruiken deze laboratoriumtests als richtlijn om te begrijpen hoe ademend een stof is. We weten echter dat comfort persoonlijk is en afhangt van het ontwerp van het kledingstuk als geheel.
Het ademend vermogen meten met MVTR
MVTR registreert de hoeveelheid verdamping door één vierkante meter stof gedurende een periode van 24 uur.
Er zijn twee soorten MVTR-tests: de omgekeerde cup-test en de verticale cup-test, maar het uitgangspunt is hetzelfde. Ze berekenen de gewichtsverandering die ontstaat door vochtverplaatsing van de ene kant van de stof naar de andere.
Dit gewichtsverschil wordt na de test berekend om een waarde te geven voor de vochtdamptransmissie in gram per vierkante meter stof gedurende 24 uur. Dit geeft aan hoeveel zweet door de stof heen gaat.
Waar moet ik op letten?
De waarden kunnen variëren van minder dan 10 000 MVTR tot 40 000 MVTR.
Hoge MVTR = hoog ademend vermogen
Lage MVTR = laag ademend vermogen
Het ademend vermogen meten met RET
RET geeft de mate van verdampingsweerstand van de stof aan.
Bij deze test wordt de stof over een poreuze metalen plaat geplaatst. De plaat wordt op een constante temperatuur tussen 33 °C en 36 °C gehouden en er wordt water naar de metalen plaat geleid om zweet te simuleren.
Wanneer waterdamp door de stof stroomt, veroorzaakt dit warmteverlies door verdamping. De hoeveelheid energie die nodig is om de plaat op een constante temperatuur te houden, wordt gebruikt om een RET-waarde te berekenen.
Waar moet ik op letten?
Hoe beter het ademend vermogen, hoe lager de RET-waarde.
Hoge RET = laag ademend vermogen
Lage RET = hoog ademend vermogen
Daar heb je het: een complete reis door de wereld van waterdichte uitrusting. We hebben waterdichtheid, duurzaamheid en ademend vermogen behandeld: waarom ze belangrijk zijn en hoe we ze testen.
Wanneer je de volgende keer waterdichte Rab-uitrusting koopt, let dan op de waarden HH, MVTR en RET. Nu je weet wat ze betekenen, kun je beslissen welke uitrusting geschikt is voor je volgende avontuur.
